Bijeenkomsten

30 november 2019

inspiratiesessie Herbestemming Kerken

Op zaterdag 30 november waren de VKKL-leden te gast in WoonZorg Elisabeth-Stift. Opvolgend aan de themabijeenkomst in 2018 (voormalige Gemma Kerk in Sittard-Geleen) en de werksessie herbestemming kerken (voormalige Norbertuskerk in Horst) was het doel van deze bijeenkomst om de leden bij te praten over ontwikkelingen rondom herbestemming van kerken en ze te inspireren aan de hand van een aantal voorbeelden: Kerensheide, Vaesrade, Beringe, Kerkrade en een aantal voorbeelden uit Noord-Brabant.

VKKL

Freya Pijnenborg vertelde namens VKKL welke stappen er het afgelopen jaar zijn gezet op het gebied van herbestemming van kerkgebouwen. Namens de leden is VKKL aan de slag geweest met het in kaart brengen van welke initiatieven zich bezig houden met de toekomst  van het kerkgebouw (wordt vervolgd) en belangenbehartiging richting gemeenten en provincies. Met het Bisdom is nog geen afspraak geweest, ondanks de behoefte van de leden. Er blijft gewerkt worden aan een afspraak met het Bisdom. Samengevat heeft VKKL de volgende stappen ondernomen:

  • Netwerk in kaart gebracht en met belangrijkste stakeholders gesproken;
  • Er zijn veel meer partijen betrokken bij dit thema dan voorheen gedacht. Al deze partijen zijn toegevoegd aan het netwerk;
  • Kerkbestuur is een belangrijke gesprekspartner, maar de Bisschop beslist. Gesprekken met het Bisdom worden voorbereid;
  • Binnen de Provincie Limburg zijn verschillende opvattingen over de toekomst van de kerkgebouwen: 1. Kerkgebouw is cultureel erfgoed 2. kerkgebouw heeft een maatschappelijke functie

Stichting WoonZorg Elisabeth-Stift

WoonZorg Elisabeth-Stift is gerealiseerd in het voormalig klooster met als doel een kleinschalig 'thuis' voor veelal alleenstaande en vereenzaamde senioren te zijn. De organisatie eromheen wordt voornamelijk gedraaid door vrijwilligers en waar nodig zijn er professionele zorgverleners aanwezig. in 2015 ontstond dit idee en in 2016 werd de stichting opgericht. Begin 2017 trokken de eerste bewoners in het pand en vandaag de dag kent Elisabeth-Stift 21 bewoners en worden er nog 4 appartementen verbouwd. Daarnaast werken de vrijwilligers hard om de voormalige kapel van het klooster op te knappen zodat er een plek ontstaat waar activiteiten georganiseerd kunnen worden.

Gesprekstafels

Na de plenaire aftrap werd er aan vier tafels het verdiepende gesprek gevoerd over de vraag 'hoe kom je in samenwerking met alle partijen tot een visie op de kerk(en)?' Hierbij was bij iedere tafel iemand aanwezig die bij de aftrap de aanwezigen inspireerde. De inspiratie kwam van:

  1. Kerensheide & Nieuwdorp (Stein) - Cor Gabriëls
  2. Beringe (Peel & Maas) - Thijs Rutten
  3. Vaesrade (Beekdaelen) - Marco Siecker
  4. Elisabeth Stift (Kerkrade) - Leo Vrancken en Michel Reinierkens

​Hoe kom je in samenwerking met alle partijen tot een visie op de kerk(en)?

Do's Don'ts
Het begint bij draagvlak. Ga met inwoners in gesprek! Direct aan de slag gaan zonder draagvlak getoetst te hebben
Neem de tijd om het proces zorgvuldig te doorlopen Plan vanuit de gemeente opstarten en dan gaan zoeken naar draagvlak
Er moeten 'gekken' zijn die de kar willen trekken "bobo's" in het bestuur zetten
Onafhankelijke procesbegeleiding inhuren Te veel en te lang vergaderen
Vrijwilligers persoonlijk vragen of ze mee willen doen het herbestemmen van de kerk er in de avonduren bij willen doen. Er zijn kartrekkers nodig die er tijd in kunnen stoppen (betaald dan wel vrijwillig)
Politiek meenemen / op de hoogte houden Als (potentiële) gebruikers vanuit eigenbelang handelen. Er moet een gezamenlijk belang gevonden worden. Waarom is de kerk voor het hele dorp belangrijk?
Kennis / expertise die niet in het dorp zit, in huis halen Naar het kerkgebouw kijken alleen vanuit cultureel erfgoed. Het gebouw is van groot belang, maar zeker ook de maatschappelijke functie
Het kerkbestuur meenemen in het proces en via het kerkbestuur een ingang bij het bisdom proberen te krijgen  
Laat je vroegtijdig informeren over de staat van het kerkgebouw  
Maak het visueel: hoe ziet de plek eruit als de kerk zou verdwijnen? Als we de kerk niet willen laten verdwijnen, welke opties zijn er dan?  
Laat je inspireren door andere dorpen (via VKKL)  
Gemeenten, Provincie en Bisdom bewust maken dat inwoners in ieder geval mee willen denken en vaak kartrekker willen zijn in het proces  
Denk vroeg na over de exploitatie, er moet geld verdiend worden als de kerk herbestemd is. Wat is er mogelijk? Bijvoorbeeld: kinderopvang, Brasserie, Rondleidingen, verenigingsactiviteiten, Trouwlocatie/receptie/afscheidsdiensten  
Maak goede afspraken met potentiële gebruikers  

Presentaties en meer 

De presentaties die zowel plenair als tijdens de gesprekstafels zijn gegeven, zijn hierna te downloaden

 

 

  30 november 2019  09.00 - 13.00 uur  Kerkrade - Brasserie Elisabeth Stift, Hammolenweg 7, 6466 XT  Zuid-Limburg  woonzorgelisabethstift.nl/  k.relouw@vkkl.nl

Elisabeth stift

Naar het overzicht van bijeenkomsten